قلب یک پمپ عضلانی به اندازه یک مشت گره کرده است. بزرگ شدن قلب به خودی خود یک بیماری نیست، بلکه نشانهای از یک مشکل اساسی است که باعث میشود قلب سختتر از حد طبیعی کار کند. در واقع زمانی که این عضو مهم در بدن از حالت نرمال خود خارج میشود عملکرد صحیحی نخواهد داشت.
علتهای مختلفی میتوان برای این عارضه در بدن ذکر کرد. از جمله شایعترین این علل، بیماری عروق کرونر قلب، فشار خون بالا و بیماری دریچه قلب است که میتواند موجب تغییر اندازه قلب شود. درمانهای مختلفی برای تغییر سایز قلب و بزرگ شدن آن وجود دارد. از جمله این درمانها تنظیم رژیم غذایی و سبک زندگی است.
تغییر سبک زندگی تاثیر زیادی بر بهبودی بیمار دارد. با این حال پزشک ممکن است از دارو درمانی و یا حتی جراحی برای رسیدن به بهبودی کامل بیمار استفاده کند. هر چند داشتن سبک زندگی سالم حتی با وجود مصرف دارو و انجام جراحی توصیه میشود.
افراد مسن بیش از دیگران در معرض خطر کاردیومگالی قرار دارند. به همین دلیل باید دلایل آن را بشناسند و تا جایی که میتوانند اقداماتی را که قلب را بزرگ میکند انجام ندهند. نام دیگر قلب بزرگ شده کاردیومگالی است. طیف وسیعی از مشکلات زمینهای که میتواند منجر به کاردیومگالی شود مشکلات پاتولوژیکی و فیزیولوژیکی است.
منظور از مشکلات پاتولوژیکی، مشکلات مرتبط با عضله قلب است. در حالی که مشکلات فیزیولوژیکی به علل دیگری مانند فشار خون بالا یا بیماریهای تیروئید مربوط میشود. هر دوی این مشکلات میتواند باعث بروز مشکل در ناحیه قلب شود و عملکرد آن را از حالت معمول خارج کند.
منظور از بزرگ شدن قلب چیست؟
بزرگ شدن قلب که به آن کاردیومگالی نیز گفته میشود، وضعیتی است که زمانی رخ میدهد که قلب در اثر عواملی مانند عفونت یا استرس بزرگ یا گشاد شود. البته سایر بیماریهای قلبی نیز میتواند این عارضه را به وجود آورد. اگر فرد دچار این مشکل شود اغلب برای ادامه زندگی بایستی تحت درمان قرار بگیرد. با این حال، معمولا هیچ دلیل شناخته شدهای برای آن وجود ندارد.
در واقع به طور قطع نمیتوان دلیلی برای قلب بزرگ شده ذکر کرد. علائم کاردیومگالی میتواند بهبود یابد، به شرط اینکه علت اصلی یافت شود و درمان با توجه به آن صورت گیرد. معمولا رفع علت میتواند وضعیت را بهتر کند. قلب میتواند به دو صورت بزرگ شود:
اتساع
دیوارههای قلب نازک، کشیده (گشاد) و ضعیف میشوند. این تغییر شکل دیوارهها، باعث بزرگ شدن قلب میشود. کاردیومیوپاتی متسع میتواند منجر به نارسایی قلبی شود. منظور از نارسایی قلبی وضعیتی است که قلب توانایی پمپاژ صحیح خود را از دست میدهد و نمیتواند خون را به دیگر اندامها بفرستد. در این شرایط گفته میشود قلب دچار نارسایی شده است.
هیپرتروفی
دیوارههای قلب ضخیم شده و باعث میشوند قلب کارایی کمتری داشته باشد. این تغییر وضعیت در دیوارههای قلب میتواند در ورزشکاران و زنان باردار اتفاق بیفتد. زیرا قلب آنها برای مدت طولانی تحت فشار زیادی قرار دارد. منظور از هیپرتروفی بطن چپ (LVH)، ضخیم شدن عضله بطن چپ قلب است که محفظه پمپاژ اصلی قلب محسوب میشود. این وضعیت میتواند ناشی از فشار خون بالا یا تنگی دریچه آئورت باشد.
علائم کاردیومگالی چیست؟
علل بسیار متعددی برای بزرگ شدن قلب وجود دارد. هر یک از اینها میتواند قلب بزرگ شده را شکل دهد و مشکلاتی برای فرد به وجود آورد. در زیر به اختصار به برخی از مهمترین این علل اشاره میکنیم و در بخش بعدی هر یک را توضیح میدهیم.
- بیماری عروق کرونر
- فشار خون بالا
- میوکاردیت
- بیماری تیروئید
- حمله قلبی قبلی
- کم خونی
- هموکروماتوز
- چاقی
- اضافه وزن
از دیگر علل کاردیومگالی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
پیری
با افزایش سن، عروق ما مقداری خاصیت ارتجاعی خود را از دست میدهد و اصطلاحا دچار سفتی میشود. این سفتی رگهای خونی باعث فشار خون بالا خواهد شد که یک عامل خطر برای بزرگ شدن قلب است.
کاردیومیوپاتی اتساعی ایدیوپاتیک
کاردیومیوپاتی اتساعی ایدیوپاتیک یک بیماری عضله قلب است که علت آن ناشناخته است. قلب بزرگ یا گشاد شده، یکی از شایعترین انواع کاردیومیوپاتی است. شایعترین علامتی که بیماران با وضعیت کاردیومیوپاتی دارند، تنگی نفس و تورم در ناحیه مچ پا است. در برخی موارد که البته بسیار نادر است فرد دچار سرگیجه می شود و دلایل درد قفسه سینه بسیار چشم گیر هست.
بیماری دریچه قلب
بیماریهای دریچه قلب نیز میتواند قلب را بزرگ کند. به عنوان مثال، دریچه میترال معیوب اجازه میدهد تا خون به سمت عقب جریان یابد. به این معنی که محفظه قلب آسیب دیده باید با نیرویی بیشتر از حد معمول منقبض شود.
دلایل کاردیومگالی
دلایل بزرگ شدن قلب ممکن است به عوامل مختلفی برگردد و معمولاً به یک وضعیت طبی خاص مرتبط باشد. در زیر به برخی از دلایل متداول آن اشاره خواهم کرد:
۱-بیماری عروق کرونر
در این بیماری، رسوبات یا پلاکهای چربی در داخل یک یا چند شریان کرونر (قلب) ایجاد میشود. این وضعیت، آترواسکلروز نامیده میشود و منجر به باریک شدن شریان کرونر خواهد شد. در نتیجه عرضه اکسیژن به عنوان سوخت قلب برای انجام صحیح وظایف خود کاهش مییابد. با کم شدن سوخت قلب، عملیات پمپاژ به سختی انجام میشود و قلب برای اینکه بتواند خون را بهتر پمپاژ کند بزرگ خواهد شد. این دلیل یکی از شایعترین دلایل بزرگ شدن قلب است.
۲-فشار خون بالا
اگر فرد به هر دلیلی دچار فشار خون بالا شود، خون با نیرویی بیشتر از حد معمول از طریق شریانها پمپاژ میشود و این موضوع به قلب فشار وارد میکند. از جمله دلایل فشار خون بالا میتوان به چاقی و کم تحرکی اشاره کرد. در کل سبک زندگی اشتباه این بیماری را به وجود میآورد و با تغییر سبک زندگی میتوان آن را کنترل کرد.
۳-میوکاردیت
میوکاردیت ایجاد عفونت در قلب است که عموماً با ویروس به داخل بدن ایجاد میشود. در واقع فرد ممکن است ابتدا یک بیماری ویروسی داشته باشد و بعداً علائم نارسایی احتقانی قلب ظاهر شود. در این حالت میتوان علت بزرگ شدن قلب وی را میوکاردیت در نظر گرفت.
۴-تیروئید
غده تیروئید یک غده بسیار مهم در بدن است که بسیاری از عملکردهای متابولیک بدن را تنظیم میکند. اگر این غده دچار کمکاری یا پرکاری شود و فرد تحت درمان قرار نگیرد، بیماری تیروئید میتواند منجر به فشار خون بالا، افزایش سطح کلسترول خون، ضربان قلب نامنظم و در نهایت باعث بزرگ شدن قلب می شود. پس بایستی صحت عملکرد آن را جدی بگیرید و در صورتی که متوجه کوچکترین مشکل در ناحیه غده تیروئید شدید برای درمان اقدام کنید.
۵-حمله قلبی
اگر عضله قلب فرد ضعیف باشد ممکن است قلب به مرور زمان بزرگ شود تا بتواند نیازهای پمپاژ خون به قسمتهای مختلف بدن را انجام دهد. فردی که دچار حمله قلبی شده احتمالا عضله قلب ضعیفی دارد به همین دلیل باید تحت مراقبت قرار بگیرد.
۶-کم خونی
گاهی اوقات کم خونی نیز میتواند دلیلی برای بزرگ شدن قلب باشد. قلب فردی که مبتلا به کم خونی است احتمالا به خوبی نمیتواند خون را پمپاژ کند و همین امر موجب میشود بزرگ یا گشاد شود.
۷-هموکروماتوز
هموکروماتوز یا همان بیش آهنی وضعیتی است که فرد بیش از حد در خون خود آهن دارد. این وضعیت معمولا ارثی است. آهن اضافی در اندامهای مختلف جمع شده و مشکلاتی را به وجود میآورد. یکی از این مشکلات بزرگ شدن قلب است.
۸-چاقی
چاقی موجب تجمع چربی زیاد در بدن میشود. زمانی که مقدار چربی در بدن از حد معمول بیشتر شود فرد به فشار خون مبتلا خواهد شد. فشار خون نیز یکی از علل اصلی بزرگ شدن قلب است.
۹-اضافه وزن
اضافه وزن که برخی آن را همان چاقی میدانند زمانی است که وزن فرد نسبت به قد وی در حالت نرمال قرار ندارد. معمولا اضافه وزن بر اثر کم تحرکی رخ میدهد. داشتن یک سبک زندگی بی تحرک یک عامل خطر شناخته شده برای طیف وسیعی از بیماریها، از جمله بیماری عروق کرونر قلب و فشار خون بالا است که هر دو از علل اصلی یک قلب بزرگ هستند.
️متخصص قلب و عروق
عضو هیئت رئیسه انجمن قلب فارسشیراز، خیابان زند، کوچه 43، نبش سه راه، کنار آزمایشگاه پیوند، ساختمان مهیار، طبقه سوم تماس: 09172030501 09172030502 09172030503
دیدگاهتان را بنویسید