رژیم غذایی قلبی چیست؟

رژیم غذایی نقش مهمی در سلامت قلب و عروق ایفا می‌کند و همه چیز از فشار خون گرفته تا احتمال ابتلا به بیماری قلبی را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

رژیم غذایی قلبی چیست؟

“رژیم غذایی قلبی” یک اصطلاح غیر رسمی برای رژیم غذایی سالم برای قلب است. این یک برنامه غذایی بیماران قلبی برای خوردن مقدار زیادی غذاهای غنی از مواد مغذی است، میوه‌ها و سبزیجات، غلات کامل، مرغ بدون چربی و ماهی و هم‌چنین به معنای پرهیز از چربی‌های اشباع، چربی‌های ترانس و سدیم و قند اضافی است.

در واقع، این راهی است که همه ما باید غذا بخوریم. با محدود کردن غذاهای ناسالم و افزودن دستورالعمل‌ها و غذاهای قلبی بیشتر، بدن خود را با آن‌چه که برای سالم ماندن نیاز دارد و احتمالاً سلامت کلی خود را بهبود می‌بخشد، تامین می‌کنید.

غذا‌های مفید برای بیماران قلبی

بر اساس مطالعاتی که از مرکز قلب انجام شده است به این نتیجه رسیده‌ایم آن‌ها معتقدند: الگوهای تغذیه سالم به یک نوع غذا یا ماده مغذی برای ارتقای سلامت قلب متکی نیست. الگوهای تغذیه سالم قلب بر اساس ترکیبی از غذاها است که به طور منظم در طول زمان انتخاب می‌شوند. بنابراین در برنامه غذایی بیماران قلبی این ترکیب بهینه در اصول تغذیه سالم قلب و عروق، بنیاد قلب بیان شده است و شامل سبزیجات، میوه‌ها، غلات کامل، پروتئین‌ها و چربی‌های سالم و نمک محدود است. این سبک غذا خوردن به طور طبیعی دارای چربی اشباع شده و ترانس، نمک و قند افزوده کم و سرشار از چربی‌های غیراشباع، همراه با غلات کامل، فیبر و آنتی اکسیدان است. این مرکز توصیه می‌کند که افراد مبتلا به بیماری قلبی موجود، از جمله افرادی که پس از حمله قلبی بهبود می‌یابند، باید اصول تغذیه سالم قلب را با برخی تغییرات کلیدی دنبال کنند:

• شیر، ماست و پنیر کم چرب و بدون طعم را انتخاب کنید.
• کم‌تر از هفت تخم مرغ در هفته مصرف کنید.
• برای کمک به کاهش سطح کلسترول LDL، روزانه 2 تا 3 گرم استرول‌های گیاهی از محصولات غذایی غنی شده (انواع ویژه مارگارین، شیر، ماست و غلات صبحانه) استفاده کنید.
• اگر گوشت قرمز (مانند: گوشت گاو، خوک، گوساله و بره) مصرف می‌کنید، بیش از 350 گرم در هفته مصرف نکنید.

میوه و سبزیجات

میوه‌ها و سبزیجات و بدون شک غذاهای مفیدی هستند. آن‌ها سیستم ایمنی شما را تقویت می‌کنند، مواد مغذی مورد نیاز بدن را تامین و به کاهش التهاب کمک می‌کنند. به همین دلیل در برنامه غذایی بیماران قلبی قرار داده می‌شوند. به‌علاوه، هرچه میوه و سبزیجات بیشتری بخورید، کم‌تر می‌توانید مواد غذایی ناخواسته و مضر بخورید. انجمن قلب آمریکا توصیه می‌کند که در هنگام غذا  نیمی از بشقاب خود را با سبزیجات و/یا میوه‌ها پر کنید.

خبر خوب این است که هر نوع سبزی و میوه‌ای برای شما مفید است، به شرطی که آن‌ها را بدون نمک و شکر مصرف کنید.

بهترین سبزیجات رژیمی قلبی

• پیاز
• اسفناج
• کلم بروکلی
• گل کلم
• قارچ
• گوجه فرنگی
• فلفل دلمه‌ای
• هویج
• مارچوبه

بهترین منابع فیبر در رژیم بیماران قلبی

• جو دوسر
• لوبیا
• توت ها
• دانه کتان آسیاب شده
• اسیدهای چرب امگا 3
• ماهی سالمون آب پز با لیمو

اسیدهای چرب امگا 3 در ماهی‌های چرب و در برخی مغزها و دانه‌ها یافت می‌شود. این چربی‌های خوب می‌توانند فشار خون را کاهش دهند، سطح تری گلیسیرید را کاهش دهند، رشد پلاک در شریان‌ها را کاهش دهند و خطر آریتمی را کاهش دهند. اگر شما در رژیم غذایی بیماران قلبی هستید، ممکن است پزشک مکمل امگا 3 را تجویز کند، اما باید از غذاهای غنی از امگا 3 مانند موارد زیر نیز استفاده کنید.

غذاهای اسید چرب امگا 3 در رژیم غذایی قلبی

• ماهی سالمون
• ماهی تن
• شاه ماهی
• ساردین
• گردو
• دانه کتان آسیاب شده
• دانه های کنف
• دانه‌های چیا

اگر کلسترول خون بالا دارید یا نگرانی دیگری برای سلامت قلب و عروق دارید، غذاهای خاصی وجود دارد که باید از آن‌ها اجتناب کنید تا سلامت قلب خود را حفظ کنید.

یکی از تصورات غلط رایج این است که از مصرف تمام غذاهای کلسترول بالا باید به طور کامل اجتناب کرد. یک متخصص تغذیه معتبر می‌گوید: «کلسترول موجود در برنامه غذایی بیماران قلبی در واقع بر میزان کلسترول خون شما آن‌طور که قبلا تصور می شد تأثیر نمی‌گذارد.

با این حال، شما باید مراقب باشید زیرا اغلب غذاهای حاوی کلسترول سرشار از چربی اشباع شده نیز هستند، که باید در یک رژیم بیماران قلبی سالم برای قلب محدود شود. به عبارت دیگر، بیکن و شیر کامل را مصرف نکنید. اما ادامه دهید و تخم مرغ، ماهی قزل آلا و میگو را با وجود این‌که کلسترول دارند بخورید، زیرا چربی اشباع بالایی ندارند.

به جای تمرکز بر روی غذاهای با کلسترول بالا در حین رژیم قلبی، از چربی‌های ترانس و اشباع شده و غذاهای حاوی نمک و شکر پرهیز کنید. به طور کلی، توصیه می‌شود که این نوع مواد غذایی را صفر مصرف کنید، زیرا به شدت با بیماری قلبی مرتبط است. وی ادامه می‌دهد که در حالی که چربی‌های ترانس در غذاهای فرآوری‌شده «ممنوع» شده‌اند، اما هم‌چنان در برخی غذاها در مقادیر کم وجود دارند. به عنوان مثال، یک شیشه کره بادام زمینی می‌تواند بگوید 0 گرم چربی ترانس دارد اما در واقع حاوی حدود 0.4 گرم در هر وعده است. چندین غذا با چربی ترانس “فقط کمی” می‌توانند چربی ترانس بیش از حد را افزایش دهند.

️دکتر مصطفی فتاحی

️متخصص قلب و عروق

️فلوشیپ اینترونشنال کاردیولوژی

️متخصص قلب و عروق

️فلوشیپ اقدامات مداخله ای قلب و عروق بزرگسالان

️اینترونشنال کاردیولوژی

️دوره پیشرفته تعویض دریچه آئورت بدون جراحی از سوئیس (TAVI)

عضو انجمن متخصصین قلب ایران و اروپا

عضو هیئت رئیسه انجمن قلب فارس

شیراز، خیابان زند، کوچه 43، نبش سه راه، کنار آزمایشگاه پیوند، ساختمان مهیار، طبقه سوم تماس: 09172030501 09172030502 09172030503