آریتمی قلب از انواع بیماری های قلبی و وضعیت پزشکی است که در آن قلب بیمار تپش درست، کافی و دقیقی ندارد. این شرایط میتواند خفیف تا شدید باشد. آریتمی قلبی علائم جزئی تا شدید دارد و درصورتیکه یک مشکل سلامتی جدی باشد، میتواند عوارض جبرانناپذیری همچون ایست قلبی و مرگ را در پی داشته باشد.
عوارض آریتمی قلبی
انواع خاصی از آریتمیها ممکن است با عوارض زیر همراه باشند:
- سکته مغزی: یتمی قلبی باعث افزایش احتمال تشکیل لخته خونی میشود. در اثر شکسته شدن این لخته و انتقال آن از قلب به مغز، جریان خون این ارگان حساس و حیاتی مختل شده و سکته مغزی اتفاق میافتد. خطر سکته مغزی در بیماران قلبی بالای ۶۵ سال که مبتلا به آریتمی هستند افزایش مییابد. داروهای خاص نظیر داروهای ضدانعقاد میتوانند خطر سکته مغزی یا آسیب سایر ارگانهای حیاتی را در اثر تشکیل لخته خونی کاهش دهند. پزشک امکان تجویز این داروها را بسته به نوع آریتمی و خطر تشکیل لخته خونی بررسی خواهد کرد.
- نارسایی قلبی: عدم پمپاژ موثر خون توسط قلب دچار برادیکاردی یا تاکیکاردی (نظیر فیبریلاسیون دهلیزی) در درازمدت باعث نارسایی میشود. گاهی اوقات، کنترل سرعت ضربان قلب میتواند به بهبودی نارسایی و عملکرد قلب کمک کند.
نحوه تشخیص آریتمی قلبی
پزشک به منظور تشخیص آریتمی های خطرناک قلبی به علائم و نشانههای بیمار توجه میکند و معاینه بدنی انجام میدهد. همچنین در خصوص سابقه بیماری قلبی و بیماری تیروئید سوال میپرسد، چرا که این بیماریها باعث افزایش خطر ابتلا به آریتمی میشوند. علاوه بر این، ممکن است انجام یک سری آزمایش را به منظور پایش فعالیت الکتریکی قلب و شناسایی انواع آریتمی توصیه کند. بعضی از این آزمایشها عبارتند از:
- نوار قلب یا ECG: در نوار قلب، الکترودهای متصل به قفسه سینه و اندامها فعالیت الکتریکی قلب را ثبت میکنند. ECG زمانبندی هر یک از بخشهای مختلف فعالیت الکتریکی قلب را اندازهگیری میکند.
- مانیتور هولتر: هولتر در حقیقت یک دستگاه نوار قلب قابل حمل است که به مدت یک روز یا بیشتر به بیمار وصل میشود تا فعالیتهای الکتریکی قلب را طی انجام کارهای روزمره ثبت کند.
- ثبت کننده واقعه: این آزمایش برای آریتمیهای منفرد استفاده میشود. به این ترتیب که فرد در هنگام علامتدار شدن، این دستگاه ECG قابل حمل را به بدن خود متصل نموده و با فشردن یک دکمه، فعالیت الکتریکی قلب خود را ثبت میکند. این اقدام به پزشک اجازه میدهد ریتم قلب بیمار را در هنگام بروز علائم مورد بررسی قرار دهد.
- اکوکاردیوگرافی:در این روش غیرتهاجمی، با قرار دادن یک ابزار دستی (ترانسدیوسر) بر روی قفسه سینه بیمار و با استفاده از امواج صوتی، اندازه و ساختار قلب و حرکت آن مورد بررسی قرار میگیرد.
- واقعهنگر قابل کاشت: اگر علائم فرد به ندرت اتفاق میافتند، میتوان دستگاه واقعهنگر را زیر پوست و در ناحیه قفسه سینه بیمار کاشت تا فعالیت الکتریکی قلب را به طور مداوم ثبت کند تا به کمک آن ریتمهای غیرطبیعی قلب شناسایی شوند.
اگر پزشک با انجام این آزمایشها به تشخیص نرسد، ممکن است با استفاده از آزمایشهای زیر به صورت ارادی قلب را وادار به آریتمی کند:
- آزمایش استرس: بعضی آریتمیها با انجام ورزش تحریک شده یا بدتر میشوند. در حین انجام این آزمایش، از فرد درخواست میشود، در حالی که فعالیت قلب وی تحت نظر قرار دارد، روی یک تردمیل یا یک دوچرخه ثابت شروع به ورزش کند. اگر بیمار مشکوک به بیماری عروق کرونر باشد و انجام ورزش برای وی مقدور نباشد، پزشک از داروهای محرک به منظور شبیهسازی حالت ورزش استفاده خواهد کرد.
- آزمایش میز چرخان: در مواردی که فرد سابقه غش را ذکر میکند، پزشکان از این آزمایش استفاده میکنند. در این آزمایش، فرد در حالی که ضربان قلب و فشار خون وی تحت نظر قرار دارد روی یک میز دراز میکشد. در ادامه میز چرخش پیدا کرده و فرد در وضعیت عمودی قرار میگیرد. دقیقا مانند حالتی که فرد ایستاده است. سپس پزشک پاسخ قلب و دستگاه عصبی خودمختار را نسبت به تغییر وضعیت بیمار مورد ارزیابی قرار میدهد.
- آزمایش و نقشهبرداری الکتروفیزیولوژیک: در این آزمایش، پزشک یک سری لوله نازک و منعطف (کاتتر) که در نوک خود حاوی الکترود میباشند را از طریق عروق خونی به بخشهای مختلف قلب میفرستد. پس از قرارگیری در مکان مورد نظر، این کاتترها قادر خواهند بود فعالیت الکتریکی قلب را ثبت کنند. علاوه بر این، متخصص قلب میتواند از الکترودهای مستقر در راس کاتترها برای تحریک الکتریکی قلب به منظور ایجاد آریتمی استفاده کند. این کار به پزشک در شناسایی علت آریتمی و انتخاب نوع درمان کمک میکند. پزشک همچنین ممکن است از این آزمایش برای بررسی احتمال وقوع آریتمی در شرایط پرخطر استفاده کند.
️متخصص قلب و عروق
عضو هیئت رئیسه انجمن قلب فارسشیراز، خیابان زند، کوچه 43، نبش سه راه، کنار آزمایشگاه پیوند، ساختمان مهیار، طبقه سوم تماس: 09172030501 09172030502 09172030503
دیدگاهتان را بنویسید