پزشکان آریتمی قلبی را نه تنها بر اساس محل آنها، بلکه بر اساس تغییری که در ضربان قلبی ایجاد میکنند طبقهبندی م
| نوع آریتمی | ویژگیها |
| تاکیکاردی | به معنی ضربان قلب بیش از ۱۰۰ بار در دقیقه است. |
| برادیکاردی | به معنی ضربان قلب کمتر از ۶۰ بار در دقیقه است. |
توجه کنید که تمام تاکیکاردیها یا برادیکاردیها به معنی وجود بیماری قلبی نیستند. به عنوان مثال، هنگام ورزش ضربان قلب افزایش پیدا میکند تا اکسیژن کافی در اختیار بافتهای مختلف بدن قرار بگیرد. همچنین در هنگام خواب یا استراحت مطلق، ضربان قلب کاهش مییابد.
انواع آریتمیها به شرح زیر هستند:
1. تاکیکاردی در دهلیزها
تاکیکاردیهای دهلیزی عبارتند از:
- فیبریلاسیون دهلیزی: همان ضربان سریع قلب است که در اثر پیامهای الکتریکی نامنظم در دهلیز به وجود میآید. این پیامها باعث انقباضات سریع و ناهماهنگ در دهلیز میشوند. پیامهای الکتریکی مذکور گره AV را بمباران میکنند و این موضوع باعث ضربان سریع و نامنظم در بطن2ها می شود. فیبریلاسیون دهلیزی ممکن است گذرا باشد، اما در بعضی از موارد در صورت عدم درمان متوقف نخواهد شد. فیبریلاسیون دهلیزی با عوارض خطرناکی نظیر سکته مغزی همراه است.
- فلاتر دهلیزی: فلاتر دهلیزی مشابه فیبریلاسیون دهلیزی است، با این تفاوت که ضربانها در فلاتر دهلیزی منظمتر از فیبریلاسیون دهلیزی هستند. فلاتر دهلیزی هم ممکن است با سکته مغزی همراه باشد.
- تاکیکاردی فوق بطنی: تاکیکاردی فوق بطنی یک اصطلاح گسترده است که انواع آریتمیها با منشاء بالاتر از بطن که شامل دهلیزها یا گره AV است را در برمیگیرد. به نظر میرسد این نوع آریتمیها باعث دورههای ناگهان تپش قلب میشوند که به یکباره آغاز شده و به یکباره هم پایان مییابند.
- سندرم ولف پارکینسون وایت: سندرم ولف پارکینسون وایت نوعی تاکیکاردی فوق بطنی است که در آن از بدو تولد یک مسیر الکتریکی اضافی بین دهلیزها و بطن ها وجود دارد. با این حال، ممکن است فرد تا دوران بزرگسالی هم بیعلامت باشد.
این مسیر اضافی باعث میشود پیامهای الکتریکی بدون گذر از گره AV مستقیما از دهلیز به بطنها برسند که پیامد نهایی آن تشکیل مدارهای کوتاه و ضربان قلب بالا است. -
2. تاکیکاردی در بطنها
تاکیکاردیهای ایجاد شده در بطنها عبارتند از:
- تاکیکاردی بطنی: تاکیکاردی بطنی در حقیقت ضربان سریع قلب در اثر پیامهای الکتریکی غیرطبیعی با منشاء بطنی است. در این حالت ضربان سریع قلب مانع از پر شدن و انقباض موثر بطنها به منظور پمپاژ خون به بافتهای مختلف بدن میشود.
تاکیکاردی بطنی در قلب سالم ممکن است چندان مشکلآفرین نباشد، اما در بیماران قلبی یک اورژانس پزشکی محسوب میشود و باید سریعا درمان شود. - فیبریلاسیون بطنی: فیبریلاسیون بطنی زمان اتفاق میافتد که پیامهای الکتریکی سریع و نامنظم باعث شوند بطن به جای پمپاژ موثر خون، دچار یک سری انقباضات سریع و غیرعملکردی شود. این حالت بسیار خطرناک است و اگر در عرض چند دقیقه برطرف نشود، باعث مرگ بیمار میشود. اکثر افرادی که دچار فیبریلاسیون بطنی میشوند معمولا به بیماریهای قلبی مبتلا هستند یا به شدت آسیب دیدهاند.
- سندرم QT طولانی: سندرم QT طولانی یک اختلال قلبی است که با افزایش ضربانهای سریع و نامنظم همراه است. در این حالت، ضربانهای سریع ناشی از تغییرات به وجود آمده در سیستم الکتریکی قلب ممکن است به کاهش سطح هوشیاری و غش منجر شوند که تهدیدکننده حیات فرد است. در بعضی موارد هم ریتم قلب به حدی نامنظم است که به مرگ ناگهانی فرد منجر میشود. افراد ممکن است با یک جهش ژنتیکی متولد شوند که آنها را مستعد سندرم QT طولانی میکند. علاوه بر این، بعضی از داروها هم ممکن است باعث ایجاد این سندرم شوند. بعضی بیماریها نظیر نقایص مادرزادی قلب هم از علل دیگر این سندرم هستند.
3. برادیکاردی
ضربان قلب کمتر از ۶۰ بار در دقیقه در حین استراحت برادیکاردی در نظر گرفته میشود، اما معمولا بیخطر است. اگر فرد تناسب اندام خوبی داشته باشد، قلب وی احتمالا قادر است با ضربان کمتر از ۶۰ بار در دقیقه هم نیاز بدن به خونرسانی در حالت استراحت را تامین کند.
- تاکیکاردی بطنی: تاکیکاردی بطنی در حقیقت ضربان سریع قلب در اثر پیامهای الکتریکی غیرطبیعی با منشاء بطنی است. در این حالت ضربان سریع قلب مانع از پر شدن و انقباض موثر بطنها به منظور پمپاژ خون به بافتهای مختلف بدن میشود.
- علاوه بر این تعدادی از داروهای مورد استفاده در درمان برخی بیماریها نظیر داروهای فشار خون، منجر به کاهش ضربان قلب میشوند. با این حال، اگر ضربان قلب به حدی کند شود که پاسخگوی نیازهای بدن نباشد، ممکن است فرد به یکی از انواع برادیکاردیها مبتلا شده باشد. انواع برادیکاردی عبارتند از:
- سندرم سینوس بیمار: در این حالت گره SA که وظیفه ضربانسازی قلب را بر عهده دارد پیامهای الکتریکی را به طور مناسبی ارسال نمیکند و ضربان قلب بیمار بین 2 حالت برادیکاردی و تاکیکاردی تغییر میکند. سندرم سینوس بیمار همچنین ممکن است در اثر تشکیل بافت اسکار در مجاورت گره SA نیز به وجود آید. چرا که بافت مذکور باعث کندی و از هم گسیختگی پیامهای الکتریکی یا مسدود شدن مسیر انتقال آنها میشود. سندرم سینوس بیمار بیشتر در افراد مسن دیده میشود.
- انسداد هدایتی: انسداد مسیرهای الکتریکی قلب میتواند در خود گره AV یا مجاورت آن اتفاق بیفتد که در حد فاصل دهلیزها و بطنها واقع شده است. انسداد همچین میتواند در هر بخشی از مسیرهای الکتریکی واقع در بطنها هم رخ دهد. بسته به نوع و محل انسداد، پیامهای الکتریکی حفرات بالایی یا پایینی قلب کند شده یا کاملا مسدود میشوند. اگر این پیامها به طور کامل مسدود شوند، سلولهای منحصر به فرد موجود در گره AV قادر خواهند بود ضربان قلب را، هر چند آهستهتر از حالت قبل، حفظ کنند. ممکن است بعضی از انسدادها بدون علامت باشند، در حالی که بعضی دیگر از آنها باعث حذف تعدادی از ضربانها و در نتیجه برادیکاردی میشوند.
4. ضربانهای زودرس
اگرچه ضربان زودرس اغلب به صورت حذف یک ضربان حس میشود. اما در حقیقت در این حالت یک ضربان اضافی وجود دارد. ممکن است فرد هر از گاهی یک ضربان نارس را احساس کند، اما این حالت به ندرت باعث مشکل میشود.
با این وجود باید توجه کرد که یک ضربان زودرس میتواند باعث ایجاد آریتمیهای طولانیتر، به ویژه در افراد مسن، شود. ضربانهای زودرس مکرر که به مدت چندین سال ادامه پیدا میکنند ممکن است به نارسایی قلبی منجر شوند. ضربان زودرس میتواند در حالت استراحت یا در اثر استرس، ورزش یا مواجهه با مواد محرک نظیر کافئین یا نیکوتین هم ایجاد شود.
️متخصص قلب و عروق
عضو هیئت رئیسه انجمن قلب فارسشیراز، خیابان زند، کوچه 43، نبش سه راه، کنار آزمایشگاه پیوند، ساختمان مهیار، طبقه سوم تماس: 09172030501 09172030502 09172030503
دیدگاهتان را بنویسید