حمله قلبی زمانی رخ میدهد که خون به اندازه کافی در اختیار عضله قلب قرار نمیگیرد. این عارضه با نام انفارکتوس میوکارد قلبی (Myocardial infarction) نیز معرفی میشود و به طور ناگهانی فرد را درگیر میکند. حمله قلبی یک وضعیت اورژانسی است و اگر اقدامات درمانی به موقع انجام نشود، زندگی بیمار تهدید خواهد شد.
در ادامه به علل سکته قلبی اشاره می کنیم:
مصرف دخانیات
یکی از مهمترین دلایل سکته قلبی سیگار کشیدن و استعمال سایر دخانیات است. سیگار و سموم ناشی از آن منجر به سفت شدن عروق خونی میشود. این امر قلب را تحت فشار قرار خواهد داد. همچنین باید بدانید که سطح کلسترول در افرادی که سیگار میکشند، بالاست و معمولا این افراد از غلظت خون رنج میبرند. در واقع سیگار کشیدن هر آنچه که برای بروز حمله قلبی لازم است را یکجا فراهم میکند.
سن
با افزایش سن ریسک بروز ناراحتیهای قلبی نیز بیشتر میشود. مردان بالای ۴۵ سال و زنان بالای ۵۵ سال بیش از دیگران در معرض بیماریهای قلبی و عروقی قرار دارند.
فشار خون بالا
از فشار خون بالا به عنوان «قاتل خاموش» یاد میشود زیرا هیچ نشانه قابل توجهی ندارد. بالا بودن آن قلب را تحت تاثیر قرار داده و منجر به بروز سکته قلبی خواهد شد.
دیابت
در کنار فشار خون، دیابت نیز بیماری زمینهای است که میتواند خطر حمله قلبی را افزایش دهد. در این حالت به دلیل اختلال در عملکرد انسولین، سطح قند خون بالا میرود و باعث آسیب دستگاه قلبی و عروقی بدن میشود .
سابقه خانوادگی
اگر جزء آن دسته از افرادی هستید که یکی از اعضای خانواده دچار انفارکتوس میوکارد شده است، ریسک بروز آن در شما بیشتر خواهد بود. دقت کنید تنها شانس ابتلا شما به این بیماری افزایش مییابد، نه اینکه حتما به این بیماری مبتلا خواهید شد.
افسردگی
افسردگی مزمن میتواند باعث بروز سکته و ناراحتیهای قلبی- عروقی شود. درمان افسردگی قبل از بروز علائم بیماری قلبی- عروقی خطر ابتلا به حمله قلبی را تا ۵۰ درصد کاهش میدهد.
هوای سرد
هوای خیلی سرد باعث تنگ شدن و انقباض رگها و در نتیجه بالا رفتن ناگهانی فشار خون میشود. در واقع هرچه هوا سردتر باشد خطر سکته قلبی هم بیشتر میشود. ارتباط جالبی بین سرما و خطر ابتلا به سکته قلبی وجود دارد، یعنی تقریبا با هر ۵ درجه کاهش دما، خطر بروز حمله قلبی ۳ درصد بیشتر میشود.
فشار کاری
استرس عامل یک سوم ارجاعات بیماران مبتلا به حمله قلبی به بیمارستان به حساب میآید و استرس ناشی از فشار کار، خطر ابتلا به سکته قلبی را میتواند تا دو برابر افزایش دهد.
مراقب افزایش سطح میلوپراکسیداز خود باشید.
بهترین نشانه برای تشخیص خطر حمله قلبی بررسی سطح میلوپراکسیداز است. با افزایش سطح میلوپراکسیداز، کلسترول خوب به کلسترول بد تبدیل میشود و در رگها رسوب میکند. با آزمایش خون میتوان سطح میلوپراکسیداز را اندازهگیری کرد. بالا بودن سطح این ماده باعث میشود تا خطر مرگ ناشی از بیماریهای قلبی- عروقی در افراد ۲ برابر افزایش پیدا کند.
شکر و کربوهیدراتهای ساده
با افزایش مصرف مواد قندی خطر بیماریهای قلبی- عروقی هم به میزان قابلتوجهی افزایش پیدا میکند.
دهانشویهها
در بعضی از دهانشویهها از یک ضدعفونیکننده قوی به نام کلرواکسیدین استفاده میکنند. این ماده باعث میشود تا فشارخون چند ساعت بعد از مصرف بالا رود.
سردردهای میگرنی شدید
براساس گزارش همایش سالانه انجمن نورولوژی ایالاتمتحده، خطر حمله قلبی و گرفتگی عروق در خانمهای مبتلا به میگرن که دچار علائم اورا (یعنی علائم قبل از شروع سردرد مثل تاری دید و … ) هستند؛بیشتر از سایر افراد است. همچنین تحقیقات نشان میدهند که سیگار در افراد مبتلا به میگرن خطر سکته را تا ۹۰ برابر افزایش میدهد که این آمار به خودی خود نشان دهندهی اهمیت ترک سیگار بهخصوص در افراد مبتلا به میگرن است.
عوارض سکته قلبی
متاسفانه سکته قلبی عوارض جبران ناپذیری ممکن است به همراه داشته باشد که در ادامه به آن ها اشاره می کنیم:
مرگ
مرگ و میر ناشی از حملات قلبی همچنان بالاست. آمار در این زمینه میگوید حدود ۵۰ درصد از افرادی که دچار این بیماری میشوند، جان خود را از دست میدهند.
اختلال در ریتم و سرعت ضربان قلب
اختلال در سرعت و ریتم ضربان قلب (دیس ریتمی ضربان قلب، Dysrhythmia) از دیگر عوارض شایع حمله قلبی است. آریتمی یعنی ضربان قلب وجود ندارد و دیس ریتمی یعنی ضربان قلب نامناسب است. متوسط ضربان قلب در حالت استراحت بین ۵۰ تا ۱۰۰ BMP قرار دارد. منظور از BMP، ضربان در دقیقه است.
شوک قلبی (Cardiogenic shock)
تحقیقات نشان می دهند که ۱۵ درصد از بیمارانی تحت حملههای قلبی قرار میگیرند، دچار شوک قلبی (کاردیوجنیک) میشوند. در این حالت قلب قادر نیست به اندازه کافی خون پمپاژ کند. فشار خون پایین، نداشتن هوشیاری، تنگی نفس شدید و تنفس سریع از جمله علائم شوک قلبی هستند. حدود ۹۰ درصد از بیماران با بروز این عارضه جان خود را از دست میدهند. آمار مرگ و میر در ۲۴ ساعت اول در صدر قرار دارد. برخی بیماران ممکن است با گذشت چند روز از بروز این عارضه، جان خود را از دست بدهند. افرادی که بیش از ۴۰ درصد عملکرد میوکارد خود را از دست دادهاند، بیشتر در معرض ابتلا به شوک قلبی هستند.
پارگی قلب (Cardiac rupture)
پارگی قلب، پس از عوارضی مانند شوک قلبی و آریتمی، مهمترین علت مرگ بیماران است. اینطور به نظر میرسد فشار خون بالا ریسک بروز این عارضه را افزایش میدهد. شایعترین محل پارگی، دیواره بطن چپ است. اینطور به نظر میرسد زنان بیش از مردان در معرض چنین عارضهای قرار دارند. افت فشار خون، تنگی نفس و درد قفسه سینه از جمله علائم شایع پارگی قلب بهشمار میروند.
نارسایی قلبی (Heart failure)
نارسایی قلبی به حالتی اشاره دارد که قلب از پمپاژ کردن خون ناتوان است. بیشتر بیماران از نارسایی در سمت چپ قلب شکایت دارند. حالت تهوع، تورم پاها، تنگی نفس ناگهانی به طوری که بیمار از شدت آن از خواب شبانه بیدار شود یا تنگی نفسی که هنگام انجام فعالبتهای معمولی مانند بالا رفتن از پلهها ایجاد میشود، از علائم نارسایی قلبی بهشمار میروند.
پریکاردیت (Pericarditis)
پریکاردیت به التهاب پریکاردیوم مرتبط است. پریکاردیوم، غشا انعطافپذیری است که دو لایه بوده و قلب را احاطه کرده است. این عارضه اغلب حاد است و معمولاً ۲۴ تا ۷۲ساعت پس از سکته و حمله قلبی رخ میدهد. درد در قفسه سینه و ریتم غیر طبیعی از علائم شایع آن هستند.
روند بهبود پس از سکته قلبی
استراحت پس از حمله قلبی به بیماران توصیه میشود. پس از حمله قلبی برای بازگشت به فعالیتهای کاری و روزمره خود عجله نداشته باشید. ممکن است حدود سه تا پنج روز در بیمارستان بستری شوید. پس از آن ۶ تا ۸ هفته به خود استراحت دهید.
انجام هرگونه فعالیت فیزیکی شدید که باعث ایجاد درد در قفسه سینه شود، برای شما تهدید بهشمار میآید. در طی دوران نقاهت و حتی پس از آن به سراغ فعالیتهایی نروید که باعث نفس نفس زدن شما شوند.
گرچه توصیه میشود که استراحت را جدی بگیرید اما باید بدن را برای بازگشت به زندگی روزمره آماده کنید. این کار را به تدریج انجام دهید.
استرس و فشارهای روحی همانقدر برای شما مضر هستند که فعالیتهای شدید فیزیکی.
بهتر است ۴ تا ۵ روز پس از حمله قلبی، حمام کنید. برای این منظور از آب خیلی گرم یا سرد استفاده نکنید. همچنین سعی کنید مدت زمان استحمام طولانی نشود.
به رژیم غذای خود توجه داشته باشید و به سراغ غذاهای کم نمک، کم کالری و کم چرب بروید. برای این منظور بهتر است با متخصص مشورت داشته باشید تا با توجه به وضعیت شما، بهترین رژیم غذایی معرفی شود.
بسیاری از بیماران پس از گذشت یک هفته از بیماری میتوانند رانندگی کنند، با این حال بهتر است در این زمینه با پزشک معالج خود مشورت داشته باشید.
️متخصص قلب و عروق
عضو هیئت رئیسه انجمن قلب فارسشیراز، خیابان زند، کوچه 43، نبش سه راه، کنار آزمایشگاه پیوند، ساختمان مهیار، طبقه سوم تماس: 09172030501 09172030502 09172030503
