آریتمی قلبی ممکن است بدون علامت باشد. در حقیقت ممکن است پزشک آریتمی فرد را در جریان یک معاینه روتین تشخیص دهد. با این حال، وجود علائم و نشانههای بارز به این معنی نیست که فرد با یک مشکل جدی مواجه است. علائم و نشانههای اریتمی قلبی عبارتند از:
- احساس بال بال زدن قلب در سینه
- تپش قلب (تاکیکاردی)
- کندی ضربان قلب (برادیکاردی)
- درد قفسه سینه
- تنگی نفس
- اضطراب
- خستگی
- سبکی سر
- تعریق
- غش (سنکوپ) یا حالتی نزدیک به آن
چه زمانی باید به پزشک متخصص قلب مراجعه کرد؟
آریتمیها ممکن است با احساس ضربان زودرس در فرد همراه باشند یا باعث شوند فرد اینگونه احساس کند که قلب وی بسیار سریع یا بسیار آهسته میتپد.
علائم و نشانههای دیگر این بیماری ممکن است در ارتباط با عدم پمپاژ موثر خون توسط قلب در اثر ضربان بسیار سریع یا بسیار کند به وجود بیایند. از جمله این علائم و نشانهها میتوان به تنگی نفس، ضعف، گیجی، سبکی سر، غش یا حالتی نزدیک به آن و احساس درد یا ناراحتی در قفسه سینه اشاره کرد. در صورت داشتن هر یک از این علائم و نشانهها بهتر است به پزشک قلب مراجعه کنید.
فیبریلاسیون بطنی
فیبریلاسیون بطنی یکی از انواع کشنده آریتمی قلبی است. این اختلال زمانی به وجود میآید که قلب با پیامهای الکتریکی سریع و نامنظم دچار تپش میشود. این موضوع به انقباض ناکارآمد و بیفایده حفرات پایینی قلب (یعنی بطنها) منجر میشود. بدون وجود یک ضربان موثر، فشار خون کاهش پیدا کرده و جریان خون ارگانهای حیاتی مختل میشود. فرد مبتلا به فیبریلاسیون بطنی در عرض چند ثانیه بیهوش و بدون ضربان شده و به دنبال آن توان تنفس خود را از دست میدهد.
در صورت مشاهده این وضعیت بهتر است بلافاصله با اورژانس تماس بگیرید. اگر هیچ فرد آموزش دیدهای در زمینه احیای قلبی-ریوی (CPR) در اطرافتان نیست، از CPR دستی استفاده کنید. در این نوع CPR در هر دقیقه ۱۰۰ تا ۱۲۰ بار فشار بیوقفه روی قفسه سینه اعمال میشود و این کار تا رسیدن آمبولانس ادامه پیدا میکند.
برای انجام CPR دست خود را به سرعت بر مرکز قفسه سینه بفشارید. در این روش نیازی به دادن تنفس دهان به دهان نیست. اگر در اطرافتان یک فرد آشنا با CPR وجود دارد، میتوانید از او برای تنفس دهان به دهان کمک بخواهید. CPR میتواند جریان خون ارگانهای حیاتی را تا زمان اعمال شوک الکتریکی حفظ کند.
علل آریتمی قلبی
شرایط خاصی میتوانند باعث ایجاد آریتمی قلبی شوند. از این شرایط میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- حمله قلبی در حال وقوع
- تشکیل اسکار در قلب در اثر حمله قلبی
- تغییرات به وجود آمده در ساختار قلب، به عنوان مثال در اثر کاردیومیوپاتی
- گرفتگی عروق قلب (بیماری عروق کرونر)
- فشار خون بالا
- پرکاری غده تیروئید (هیپرتیروئیدیسم)
- کم کاری غده تیروئید (هیپوتیروئیدیسم)
- دیابت
- آپنه خواب
- مصرف سیگار
- مصرف بیش از حد الکل یا کافئین
- سوء مصرف مواد مخدر
- استرس و اضطراب
- بعضی داروها و مکملهای خاص نظیر داروهای سرماخوردگی، ضدآلرژی و مکملهای بدون نسخه
- عوامل ژنتیکی
عوامل خطر آریتمی قلبی
بعضی شرایط و بیماریها ممکن است احتمال ابتلا به آریتمی قلبی را افزایش دهند. این شرایط عبارتند از:
- بیماری عروق کرونر
- مشکلات قلبی و سابقه عمل جراحی قلب
- تنگی عروق قلب
- حمله قلبی
- وضعیت غیرطبیعی دریچهها
- نارسایی قلبی
- کاردیومیوپاتی (بیماری عضله قلب) و دیگر آسیبهای قلبی
علاوه بر موارد بالا، عوامل خطر دیگری هم هستند که میتوانند علت آریتمی قلب باشند:
- فشار خون بالا: فشار خون بالا باعث افزایش احتمال ابتلا به بیماری عروق کرونر میشود. همچنین با افزایش ضخامت و سفتی دیواره بطنها میتواند انتقال پیامهای الکتریکی در قلب را تغییر دهد.
- بیماری قلبی مادرزادی: وجود مشکلات قلبی از بدو تولد ممکن است ریتم قلب را دستخوش تغییر کند.
- مشکلات تیروئیدی: پرکاری یا کم کاری تیروئید باعث افزایش خطر آریتمی میشود.
- دیابت: احتمال ابتلا به فشار خون و بیماری عروق کرونر در دیابت کنترل نشده افزایش مییابد.
- آپنه انسدادی خواب: در این حالت، تنفس فرد در هنگام خواب به مدت چند ثانیه متوقف میشود که این موضوع میتواند باعث ایجاد برادیکاردی، فیبریلاسیون دهلیزی و دیگر انواع آریتمیها شود.
- اختلال آب و الکترولیت: الکترولیتهای موجود در خون نظیر سدیم، پتاسیم و منیزیم به تولید و انتقال پیامهای الکتریکی در قلب کمک میکنند. سطوح بسیار بالا یا بسیار پایین این الکترولیتها بر پیامهای الکتریکی قلب تاثیر گذاشته و باعث ایجاد آریتمی قلبی میشود.
سایر عواملی که باعث افزایش احتمال آریتمی قلبی میشوند عبارتند از:
- داروها و مکملها: بعضی از داروهای ضدسرفه و ضدسرماخوردگی بدون نسخه میتوانند باعث ایجاد آریتمی شوند.
- مصرف بیش از حد الکل: مصرف بیش از حد الکل با تاثیر بر پیامهای الکتریکی قلب باعث افزایش احتمال فیبریلاسیون دهلیزی میشود.
- کافئین، نیکوتین و مواد مخدر: کافئین، نیکوتین و دیگر مواد محرک باعث افزایش ضربان قلب شده و آریتمیهای جدیتری را به وجود میآورند. مواد مخدر با تاثیر شدیدی که بر قلب میگذارند باعث ایجاد انواع آریتمیها و گاهی مرگ ناگهانی ناشی از فیبریلاسیون بطنی میشوند.
️متخصص قلب و عروق
عضو هیئت رئیسه انجمن قلب فارسشیراز، خیابان زند، کوچه 43، نبش سه راه، کنار آزمایشگاه پیوند، ساختمان مهیار، طبقه سوم تماس: 09172030501 09172030502 09172030503
